سینوزیت به التهاب پوشش داخلی سینوس‌ها گفته می‌شود؛ سینوس‌ها حفره‌هایی پر از هوا هستند که در اطراف بینی، گونه‌ها و پیشانی قرار دارند و از طریق مسیرهای باریکی با بینی ارتباط دارند. در حالت طبیعی، ترشحات سینوس‌ها به‌راحتی تخلیه می‌شوند، اما زمانی که مخاط بینی و سینوس متورم یا ملتهب شود، مسیر تخلیه می‌تواند تنگ یا مسدود شود. در نتیجه، ترشحات در سینوس‌ها باقی می‌مانند و علائم مختلفی ایجاد می‌کنند. عفونت‌های ویروسی مانند سرماخوردگی، آلرژی، التهاب مزمن بینی و برخی مشکلات ساختاری از عوامل مهم ایجاد سینوزیت هستند. این بیماری ممکن است به صورت حاد و کوتاه‌مدت ایجاد شود یا در بعضی افراد برای مدت طولانی ادامه پیدا کند. بنابراین شناخت علت و نوع سینوزیت، اولین قدم برای انتخاب درمان مناسب است.

علائم سینوزیت بسته به شدت و مدت بیماری می‌تواند در افراد مختلف متفاوت باشد، اما گرفتگی یا انسداد بینی، ترشحات بینی یا پشت حلق، احساس فشار و سنگینی در صورت، درد در ناحیه پیشانی و گونه، کاهش حس بویایی و سردرد از شایع‌ترین علائم هستند. بعضی افراد ممکن است به دلیل ترشحات پشت حلق دچار سرفه یا تحریک گلو شوند و احساس خستگی یا بوی بد دهان نیز داشته باشند.

یکی از دلایل سردرگمی بیماران این است که سینوزیت، سرماخوردگی و آلرژی می‌توانند علائم مشابهی داشته باشند. سرماخوردگی معمولاً یک بیماری کوتاه‌مدت است و در بسیاری از افراد طی چند روز بهبود پیدا می‌کند، در حالی که سینوزیت ممکن است بعد از یک عفونت تنفسی ایجاد شود و علائم آن برای مدت طولانی‌تری باقی بماند. آلرژی نیز معمولاً با عطسه، خارش بینی، آبریزش شفاف و گرفتگی بینی همراه است و ممکن است در فصل یا شرایط خاص تشدید شود. از طرف دیگر، احساس فشار در صورت، ترشحات مداوم و کاهش حس بویایی می‌تواند بیشتر با بیماری‌های سینوسی ارتباط داشته باشد. با این حال، این علائم همیشه قابل تفکیک نیستند و حتی ممکن است چند بیماری هم‌زمان وجود داشته باشد؛ بنابراین تشخیص دقیق باید بر اساس مجموعه علائم و معاینه انجام شود.

سینوزیت می‌تواند در نتیجه عوامل مختلفی ایجاد یا تشدید شود و همیشه یک علت مشخص ندارد. عفونت‌های ویروسی یکی از عوامل شایع سینوزیت حاد هستند، اما آلرژی و التهاب مزمن بینی نیز می‌توانند باعث تورم مخاط و اختلال در تخلیه سینوس‌ها شوند. پولیپ بینی، انحراف تیغه بینی و برخی مشکلات ساختاری نیز ممکن است مسیر طبیعی عبور هوا و تخلیه ترشحات را محدود کنند. قرار گرفتن مداوم در معرض دود سیگار، آلودگی هوا و برخی مواد تحریک‌کننده نیز می‌تواند التهاب راه‌های تنفسی را افزایش دهد. در افرادی که مرتباً دچار سینوزیت می‌شوند، پیدا کردن علت زمینه‌ای اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا درمان موقت علائم بدون توجه به عامل اصلی ممکن است باعث بازگشت دوباره مشکل شود. به همین دلیل، بررسی سابقه بیماری و شرایط هر فرد بخش مهمی از روند درمان است.

تشخیص سینوزیت تنها با مشاهده یک علامت مانند سردرد یا ترشحات بینی امکان‌پذیر نیست و پزشک باید مجموعه‌ای از عوامل را بررسی کند. ابتدا مدت زمان علائم، شدت آن‌ها، تعداد دفعات تکرار بیماری و پاسخ بیمار به درمان‌های قبلی بررسی می‌شود. سابقه آلرژی، پولیپ بینی، انحراف تیغه بینی و جراحی‌های قبلی بینی و سینوس نیز اهمیت دارد. پس از آن، معاینه بینی و در صورت نیاز بررسی دقیق‌تر داخل بینی انجام می‌شود. آندوسکوپی بینی می‌تواند اطلاعات بیشتری درباره وضعیت مخاط، ترشحات، پولیپ و مسیرهای بینی و سینوس ارائه دهد. در موارد مزمن یا پیچیده، CT اسکن سینوس‌ها نیز ممکن است مورد استفاده قرار گیرد. نکته مهم این است که نتیجه تصویربرداری به تنهایی تعیین‌کننده نوع درمان نیست و باید در کنار علائم و معاینه بیمار تفسیر شود.